Of te wel: strip build kayaks. Bij deze geven we u een korte en eenvoudige uitleg hoe een dergelijke techniek werkt.
Aan het eind van de pagina vindt u verwijzingen naar een site van iemand van ons, die met deze techniek een expeditiekajak gebouwd heeft. Ook treft u hierna een verhaal over de bouw van een Night Heron van Nick Schade.
Eerst enkele voor - en nadelen van deze techniek
Enkele voordelen
van deze bouwwijze zijn:
Hout aanweerskanten bekleed met
glasvezeldoek en epoxy is zeer sterk. Glasvezeldoek en epoxy is
volledig doorzichtig, waardoor het hout goed zichtbaar blijft en in de tijd gezien amper onderhoud nodig heeft.
De latjes zijn dun en zodanig
gefreesd dat ze samengevoegd een soepel golvend oppervlak vormen.
De latten worden rond
een frame aangebracht, waardoor de vorm van de boot geheel wordt
bepaald door het frame.
Het is een zekere en
veilige wijze van bouwen.
Enkele nadelen
van deze bouwijze zijn:
Het verlijmen van de
latjes is een tijdrovende techniek, ook omdat sommige latten
voorgestoomd moeten worden om verdraaiingen en torderingen te kunnen
maken.
Uitlijnen van het
frame, de schotten en het positioneren van alle latjes is
precies werk.
Voordeel of nadeel:
Het sociale aspect
valt niet te onderschatten. Dit kan voor de één positief zijn, voor
de ander negatief. U trekt met een dergelijk project aandacht naar u
toe en naarmate de boot vordert, neemt dit toe. Ook hebt u
mensen nodig die u van informatie voorzien. Niemand weet alles als u
hier aan begint en u moet navraag kunnen doen. Dat maakt het project
enorm uitdagend. Daar moet u van houden en van genieten.
Bouwplannen
(ontwerp), bouwtechniek, materialen:
Er zijn meerdere
adressen op Internet te vinden voor het verkrijgen van bouwplannen.
Ook zijn er goede boeken over dit onderwerp te koop. Bekende namen
zijn Nick Schade en Ted Moores. Er zijn er velen meer. Men kan het
bouwplan uiteraard ook los kopen.
In onze links van deze
website vindt u nadere informatie daarover, maar ook adressen waar u
hout en gereedschap voor dit doel kunt krijgen.
En uiteraard
kunt u uw probleem voorleggen aan een van onze leden of informatie
verkrijgen bij hen, die ervaring heeft op gedaan met een dergelijk
project. Het lidmaatschap van het houtbouwers gilde is gratis.
Hoe bouwt men
een boot van latjes.
Fase 1
hout constructie
Ten eerste bouwt men
het frame. Dit kan een lange houten balk zijn waarbij om de 30 cm.
schotten geplaatst worden. De schotten hebben de vorm (dwars
doorsnedes) van de inwendige boot.
Een ander bouwt
mogelijk liever van af een tafel, maar ik baseer me in deze uitleg op
de balk methode.
Hierna worden de
latten voor de romp (onderschip) aangebracht waarna het frame
gedraaid wordt en de latten voor het dek worden aangebracht. De
latten worden onderling verlijmd met uitzondering van de deelnaad
tussen romp en dek, zodat onder- en bovenhelft nog van elkaar
af kunnen worden gehaald om het frame weg te halen. Pas hierna worden
de twee delen definitief met elkaar verbonden.
De latjes hebben
veelal een dikte van 6 mm. Aan 1 zijde zijn de latten voorzien van
een holle groef en de andere zijde kent een bolling. Hierdoor laten
de latten zich goed onder kleine hoeken met elkaar verlijmen. De
latten worden door speciale hout klemmen op hun plaats gehouden
tijdens het drogen van de lijm. Soms wordt er voor gekozen om de
latten d.m.v. nietjes op de kopse kant van de schotten vast te
nieten. De nietjes laat men dan iets uitsteken, zodat deze ook weer
gemakkelijk kunnen worden verwijderd. Tenslotte
is er de mogelijkheid om de latjes tijdelijk aan het frame te
verbinden met visgaren, waardoor er sneller kan worden gewerkt en er
geen nietgaatjes meer zichtbaar zijn.
Het frame waarborgt de
stabiliteit van de hout constructie tijdens het bouwen. Het wordt dan
ook pas weggehaald nadat men ook het mangat (de kuip) heeft gebouwd.
De precieze vorm van het mangat wordt uitgezaagd en met nieuwe latjes
opgebouwd tot een geheel inclusief de rand waarom heen later het
spatzeil gespannen wordt.
Na verwijdering van de
alle nietjes wordt de buitenkant glad geschuurd.
Fase 2
Glad schuren van
de binnenkant, verwijderen van lijm resten en het aanbrengen van
glasvezel doek met epoxy.
Zodra het frame weg is
gehaald, begint eerst de behandeling van de binnenkant van romp en
dek.. Daar komt men als deze 2 helften op elkaar gelijmd zijn vrijwel
niet meer bij. Omdat de binnenkant hol is, is dit veel handmatig
werk.
Een glasplan
Om het glasdoek aan te
brengen dient men goed van te voren te overwegen waar dit aangebracht
moet gaan worden. Eenmaal aan het werk met epoxy is daar voor weinig
tijd. Hiervoor wordt een glasplan gemaakt voor de hele boot,
zowel inwendig als uitwendig. Hoeveel lagen glasvezel doek u wilt
aanbrengen, hangt af van wat u met de boot gaat doen. Een expeditie
boot dient steviger te zijn dan een toer bootje voor een vrije
middag. Ook het gewicht van de boot wordt bepaald door de hoeveelheid
glasdoek dat men aanbrengt. De hoeveelheid epoxy wordt bepaald door
de dikte van het glasdoek en het aantal lagen.
In het hoofdstuk
Epoxy_Polyester schrijven we hier meer over.
De rand van het hout
van de twee helften moet zorgvuldig vrijgehouden worden van
glasvezeldoek en epoxy, omdat de beide helften later sluitend op
elkaar gelijmd worden. In verband met vervorming van de boothelften,
hout werkt nu eenmaal, moet de tijd tussen het verwijderen van het
frame en het verlijmen van de twee delen op elkaar niet al te lang
zijn. Tussentijds een vakantie plannen is niet zo handig.
Na de verlijming van
beide helften wordt de inwendige rand voorzien van een brede band
glasvezel. Met lange stokken en latten wordt de glasvezel band
uitgerold over de inwendige rand van uit de kuip tot in de punt
van de boot.
Hierna kan het
glasdoek op de buitenzijde worden aangebracht. Dit is iets
makkelijker, omdat men er goed bij kan en ook leuk om te doen want de
boot begint er ook uit te zien als boot.
Aangezien epoxy niet
UV bestendig is, dient de laag afgelakt te worden met een UV
beschermende polyurethaan coating. Deze lak is na uitharding
ook erg hard waardoor de boot beter kras bestendig is. Dit is te
verkrijgen in één component lak uitvoering, maar ook in een twee
componenten uitvoering.
Wat hebt u
verder nodig:
Een ruimte waarin u
kunt werken met goed licht, voldoende stopcontacten en
eventueel indirecte verwarming (in Nederland). U moet stof kunnen
afvoeren en de werkruimte goed schoon kunnen houden. Als u
werkt met epoxy dan komen er ongetwijfeld druppels op de grond
of een veelvoud daarvan, zodat u of zich daar niets van hoeft aan te
trekken of u moet de vloer beschermen voor deze uithardende
druppels. Het is ideaal wanneer U de luchtvochtigheid van de ruimte
laag kunt houden.
Sommige mensen zijn
allergisch voor stof van Red Cedar hout of de lucht van
chemische stoffen en het contact met chemische stoffen. In ieder
geval is een goede bescherming nodig, handschoenen,
gelaatsbescherming, gasmasker, veiligheidsbril, maar ook
gehoorbescherming is nodig. Zowel voor uzelf als voor mensen
die u komen helpen, want die hebt u bij tijd en wijle echt nodig.
Dit is een zeer
globale beschrijving. In de volgende links vindt u de websites met
een beschrijving van de door mij gebouwde boot en websites van
anderen.
Ton Affourtit
gebouwd: Guillemot expeditie zeekajak 2008
|